Het is dus zeker nodig om het net te verzwaren, om de groeiende elektrificatie aan te kunnen. Maar jouw bedrijf wordt misschien geremd in je groei of verduurzaming. Simpelweg om dat je jouw aansluiting niet kunt vergroten. En verzwaren gaat nog even duren. In delen van Nederland betekent dit ook dat er voorlopig weinig tot geen mogelijkheden zijn om je aansluiting te veranderen. Dus wat doen we in de tussentijd?
We bedenken slimme manieren om meer groene stroom op te wekken. Om jouw bestaande netcapaciteit beter te benutten. Of om toch een grotere lever-aansluiting te krijgen voor je bedrijf . Het goede nieuws: die zijn er zeker! En daardoor hoef je niet altijd te wachten op oplossingen van overheid of netbeheerders. Je kunt direct zelf aan de slag. Bijvoorbeeld met:
- Gelijktijdigheid: je opgewekte stroom direct gebruiken
- Lokale opslag van energie
- Directe lijnen
- Lokale EnergieMarktplaatsen en groepscontracten
- Dynamische vermogensregeling met een EMS
- Congestiemanagement
- Andere innovatieve benaderingen
Gelijktijdigheid
Als je ervoor zorgt dat je de stroom die je opwekt direct zelf gebruikt, heb je helemaal niks te maken met de ruimte op het energienet. Dat vraagt flexibiliteit in de momenten waarop je stroom verbruikt. Maar het maakt je ook minder afhankelijk: nu en in de toekomst. En het is financieel ook aantrekkelijk: je gebruikt meer van wat je opwekt en hoeft dus minder stroom in te kopen.
Het afstemmen van je energieverbruik op de opwek noemen we gelijktijdigheid. Klinkt misschien logisch, maar hoe doe je dat praktisch gezien?
Eerst wil je meer inzicht krijgen in je verbruik en opwek:
- Je verbruiksprofiel: wanneer verbruik je de meeste energie?
Bekijk dit niet alleen per dag, maar ook per week en over het jaar heen. Zo krijg je inzichten in verbruik tijdens vakanties, diverse seizoenen en op weekniveau.
- Je opwekprofiel: hoe ziet het patroon van opwek eruit?
Dit is het makkelijkste voor zonne-energie: je ziet dan een duidelijk jaarpatroon dat verband houdt met de hoeveelheid zonlicht.
Combineer jouw verbruiks- en opwekprofiel en je ziet hoeveel energie je daadwerkelijk direct gebruikt en hoeveel je teruglevert. Weet je dat bepaalde uren per dag het meest zonnig zijn? Laat dan ook je meest energie-intensieve processen plaatsvinden.
Andersom kan ook: sluit je opwekprofiel aan bij jouw verbruik. Bijvoorbeeld door je zonnepanelen anders op te stellen dan standaard. Met een oost-westopstelling, zorg je bijvoorbeeld dat er een minder grote productiepiek midden op de dag plaatsvindt. Zo kun je een deel van de opwek verschuiven naar andere momenten op de dag. Dat kan soms 10% schelen! Een volledig verticaal systeem met dubbelzijdige panelen heeft wel 35% lagere piekbelasting en verspreidt die piek naar 3 uur eerder én later op de dag.
Voor een totaalplaatje van gelijktijdigheid moet je in je analyses ook rekening houden met energieopslag of energietarieven.
🌱 Lees meer over gelijktijdigheid in dit artikel.
Lokale opslag van energie
Wek je duurzame energie op, dan kun je een deel van die energie direct gebruiken. Maar je hebt misschien niet alles meteen nodig. Normaal gesproken lever je jouw overschot dan terug aan het net. Soms kan of mag dit niet.
Een andere optie is energieopslag! Zet je groene stroom om in andere vormen van energie. Denk aan transport, koeling, warmte, of aan opslag in batterijen. Met een batterij sla je de energie tijdelijk op. Zo kun je deze op een later moment alsnog gebruiken. Of terugleveren als er wel ruimte op het net is en het financieel interessanter is.
Bij opslag denk je misschien snel aan accu’s, maar er zijn veel verschillende vormen energieopslag denkbaar. Bijvoorbeeld:
Opslag in transport
Je kunt energie ook opslaan door je elektrische auto’s op te laden. Hiermee wordt de duurzaam opgewekte energie ingezet voor transport. Met laadpalen kun je een goed variabel verbruiksvermogen toevoegen aan je energiesysteem. Bij overproductie kies je ervoor om jouw auto’s te laden. Hier zitten natuurlijk wat kanttekeningen aan: je moet de ruimte hebben om een laadpark aan te leggen én je auto’s hebben natuurlijk op bepaalde tijden wel een ‘volle tank’ nodig. Ook geldt: vol is vol. De capaciteit is beperkt.
Opslag in koeling of warmte
Zet geproduceerde energie om naar warmte of koude voor andere processen. Denk bijvoorbeeld aan warm water om schoon te maken of koelingen waarin je producten opslaat. Een koelruimte kan zo een buffer worden, die je ‘vult’ met zonne-energie. Je kunt de buffer soms ook extra benutten, bijvoorbeeld door een vriescel verder door te koelen naar een lagere temperatuur. Ook hiermee kun je energie sturen.
Opslag tegen piekbelasting
Je kunt opslag ook gebruiken om pieken op te vangen. Het is logisch dat je energie in pieken verbruikt. Bijvoorbeeld als bepaalde machines opstarten of als iedereen tegelijk aanwezig is. Als je die piek aan vermogen uit energieopslag kunt halen, kun je de ontstane ruimte gebruiken voor groei. Zie het als een grote batterij die zich tijdens momenten van normaal verbruik oplaadt. Tijdens de pieken gebruik je juist de energie uit die batterij. Hiermee voorkom je dat je jouw GTV op piekmomenten overschrijdt afsluiten (als dat al lukt) voor enkele piekmomenten.
Energieopslag ontwikkelt zich razendsnel. Heb je nu nog geen passende oplossing gevonden, dan is de kans groot dat deze in de maak is! Denk bijvoorbeeld aan de productie van waterstof en waterstoftanks. Hierdoor kan energie langer opgeslagen blijven dan bij een accu of warmtebuffer en toch flexibel worden ingezet. De energie kan later weer omgezet worden naar elektriciteit, of worden getransporteerd en verkocht. Of je kunt er auto’s, vrachtwagens of tractoren op laten rijden. De techniek bestaat al lang, aan de praktische toepasbaarheid en betaalbaarheid op kleine schaal wordt nu nog hard gewerkt.
Directe lijnen en lokale energiemarkten
Is opslag geen optie? Of is het niet voldoende om jouw overschot aan energie op te vangen? Dan kun je ook in de buurt op zoek gaan naar een afnemer van jouw stroom. Iemand die jouw overschot aan duurzame energie direct kan gebruiken. Bijvoorbeeld met een directe kabelverbinding. Je levert jouw overtollige duurzame energie dan direct aan de buren. Daar speelt het centrale elektriciteitsnet helemaal geen rol in.
Een directe lijn mag volgens de elektriciteitswet. Ten minste, als je deze alleen gebruikt om elektriciteit direct te transporteren van een duurzame opwekinstallatie naar een afnemer. Met een tussenmeter weet je precies hoeveel energie je onderling moet afrekenen. Dit is ook een voorwaarde voor een SDE++ subsidie.
Is een directe kabelverbinding ook geen mogelijkheid, of duurt het te lang tot deze af is? Dan kun je jouw duurzame stroom ook direct verkopen aan een gebruiker in de buurt via de EnergieMarktplaats van Kenter Groendus.
Groepscontracten
Hebben sommige bedrijven op jouw bedrijventerrein ruimte over, waar andere netruimte te kort komen? Dan kun je erover denken om een groepscontract af te sluiten. Je kunt dan elkaars ruimte benutten. Je hebt hier wel toestemming van de netbeheerder en TenneT voor nodig. En daar zijn voorwaarden aan verbonden. Je kunt er dus niet altijd vanuit gaan dat je een groepscontract kunt afsluiten.
Een groepscontract lost de netcongestie niet op, maar biedt je mogelijk wel ruimte om in een congestiegebied alsnog uit te breiden.
Cable pooling
Ligt jouw zonnepark dicht bij een windpark? Dan kun je misschien een netaansluiting delen! Dat noemen we cable pooling. Je hoeft geen extra aansluiting aan te vragen. Dat kan, omdat de zon en de wind elkaar mooi aanvullen. Als de zon schijnt, waait het meestal minder hard. En andersom. De pieken vullen elkaar dus ook aan. Zo maak je efficiënt gebruik van de netcapaciteit. En je bespaart op vastrecht aansluitkosten.
Dynamische vermogensregeling met een EMS
Een omvormer maakt van de gelijkstroom van je zonnecentrale bruikbare wisselstroom. Je kunt deze omvormers ook inzetten om de hoeveelheid stroom die je teruglevert aan het net te regelen. Met slimme software voorkomen de omvormers dat er meer elektriciteit doorheen stroomt dan mag volgens je Gecontracteerd Transportvermogen (GTV). Dat noemen we een dynamische vermogensregeling.
Het systeem bekijkt hoeveel energie het netwerk nog aan kan en reageert hierop. En dat is handig, want het voorkomt dat je je zonnepanelen helemaal moet uitschakelen. Een Energiemanagementsysteem voorkomt dat je je huidige contract niet overschrijdt. Daarmee voorkom je boetes.
Congestiemanagement
Met congestiemanagement hopen netbeheerders de transportcapaciteit op het net beter te verdelen. Daarmee willen ze de congestie tegengaan. En het net in de toekomst zo optimaal mogelijk benutten. De netbeheerder vraagt haar klanten in dit geval om tegen een vergoeding minder of meer vermogen te gebruiken. Dit geldt voor verbruik én teruglevering van energie. En je kunt verplicht worden deel te nemen.
Kiezen voor congestiemanagement
Misschien heeft je netbeheerder jou nog niet benaderd voor congestiemanagement, maar kan het voor jou wel interessant zijn! Heb jij bijvoorbeeld nog flexibiliteit in je Gecontracteerd Transport Vermogen (GTV)? Dan kan congestiemanagement een leuk financieel voordeel opleveren. En je draagt bij aan een oplossing voor het volle net.
En wil jij een grotere aansluiting, maar zit je in een congestiegebied? Dan kan je met je netbeheerder overleggen of een congestiemanagementcontract een mogelijkheid is. Onder de juiste voorwaarden kun je dan soms alsnog wat ruimte krijgen in afgesproken tijdsblokken.
Andere innovatieve oplossingen
Zonder teruglevergarantie verdien je geen geld aan de stroom die je ‘over’ hebt. Soms krijg je zelfs een boete als je wél teruglevert! Dat heeft natuurlijk invloed op de terugverdientijd van een zonnecentrale. En daarom zien veel bedrijven er dan toch maar vanaf om te investeren in eigen opwek. Toch zijn er veel mogelijkheden!
Zie je de business case van je zonne-installatie somber in? Dan kun je de investering ook minder risicovol maken. Wist je dat je een zonnecentrale ook kunt leasen? Met een leaseconstructie met een vergoeding voor een deel van de opgewekte stroom krijg je de bouw van een energieproject alsnog gefinancierd. En haal je zelfs zonder teruglevergarantie rendement uit je panelen.
